In het kort: Het Deltiq Data Management Framework is een compact referentiekader dat de DAMA Data Management Body of Knowledge (DAMA-DMBoK) vertaalt naar negen disciplines en ruim 70 concrete aspecten, geordend in drie categorieën: Foundation & Oversight, Supporting & Enabling en Lifecycle. Het maakt het hele vakgebied in één keer behapbaar en helpt organisaties om snel overzicht te krijgen, gericht keuzes te maken en stap voor stap te werken aan beter databeheer.
Met het Deltiq Data Management Framework maken we DAMA toepasbaar voor organisaties die data structureel en integraal willen beheren.
Compleet, maar niet altijd werkbaar
Wie Data Management serieus wil inrichten, grijpt al snel naar het bekendste referentiekader: de DAMA Data Management Body of Knowledge (DAMA-DMBoK) - doorgaans kortweg aangeduid als "DAMA". Logisch, want het biedt een compleet beeld van het vakgebied. Maar compleet is niet altijd praktisch.
Veel organisaties hebben "data-driven" hoog op de agenda staan. Toch blijft de praktijk weerbarstig. Data is er wel, technologie is er ook, maar resultaten blijven achter. Data-initiatieven schalen niet op, datakwaliteit hapert, cloud-migraties leveren minder op dan gehoopt en data scientists besteden hun tijd vooral aan het zoeken en prepareren van data in plaats van aan analyse of AI.
Wat in zulke situaties ontbreekt is meestal geen tool, maar een expliciet ingerichte bedrijfsfunctie die data structureel beheert: Data Management. Data is namelijk net zo goed een bedrijfsmiddel als kapitaal of personeel. En net zoals Finance het kapitaal beheert en HR de mensen, beheert Data Management - voor velen een nieuw vakgebied - op integrale wijze de data binnen een organisatie. Pas dan kan data een betrouwbaar bedrijfsmiddel worden waar je duurzaam op kunt sturen.
De Body of Knowledge beschrijft Data Management heel uitgebreid maar is met een dikte van 600 pagina's in de praktijk lastig hanteerbaar. Om hiervoor een praktisch alternatief te bieden hebben we een compact framework ontwikkeld dat middels negen disciplines en ruim 70 onderliggende aspecten het vakgebied overzichtelijk samenvat. Zo kun je sneller bepalen waar je staat en wat je volgende stap is.
Waarom DAMA in organisaties lastig toepasbaar is
In de praktijk zien we regelmatig drie terugkerende problemen met “DAMA-implementaties”.
Omvang en abstractie
DAMA is zeer uitgebreid en met name bedoeld als theoretisch overzicht, het is geen stappenplan of praatplaat. Niettemin wordt het met regelmaat wel zo ingezet. Voor veel teams is het daarnaast simpelweg te omvangrijk om hanteerbaar te blijven. Het Deltiq Data Management Framework past op één scherm-weergave – zo is met enige toelichting gemakkelijk uit te leggen wat er allemaal bij komt kijken om je data goed te beheren.
Overlap tussen kennisgebieden
Activiteiten die in DAMA onder meerdere knowledge areas terugkomen, leiden in organisaties tot discussie (“bij wie hoort dit?”) en soms tot dubbel werk – zeker in die situaties waar sturing op realisatie ontbreekt.
Voor elk spaakwiel een implementatie-project
Menig organisatie probeert DAMA precies volgens het boekje te volgen en start voor elk “spaakwiel” een project. Vervolgens lopen ze vast omdat de praktijk altijd vraagt om keuzes, prioritering en context. De “DAMA implementatie” blijft dan steken in een theoretische exercitie waar weinigen in de organisatie op zitten te wachten.
Kortom: DAMA is een sterk referentiekader, maar mist de pragmatiek die nodig is om snel overzicht te krijgen en gericht te handelen.
"DAMA vertelt je wat er allemaal bij data management hoort. Ons framework brengt het overzichtelijk samen en vormt een praktisch hulpmiddel bij de implementatie van deze uitdagende bedrijfsfunctie."
Wouter van Aerle, Principal Consultant en Managing Partner bij Deltiq
DAMA als fundament van het Deltiq Framework
Het Deltiq Data Management Framework is niet bedoeld om DAMA te vervangen. Integendeel: De DMBoK is samen met het Data Management Maturity Model (DMM) een van de belangrijkste referenties die we hebben gebruikt, aangevuld met onze eigen praktijkervaring.
Het Framework is te beschouwen als een op DAMA-gebaseerde quick reference. Het heeft dezelfde brede scope en geeft Data Governance dezelfde centrale positie voor beleid en sturing, maar vertaalt het geheel naar een compacte toepasbare structuur.
Dat maakt het Framework herkenbaar voor iedereen die met DAMA werkt, terwijl het tegelijk veel makkelijker in gebruik is.
Negen disciplines in drie categorieën
Het Framework brengt Data Management terug tot negen disciplines, geordend in drie categorieën die samen laten zien hoe de functie in elkaar zit:
- Foundation & OversightDe sturende en inrichtende disciplines: Data Governance, Data Architecture en Metadata Management.
- Supporting & EnablingDe ondersteunende en faciliterende disciplines: Data Technology, Data Quality Management en Data Security, Ethics, Privacy & Compliance.
- LifecycleDe disciplines die de volledige levensloop van data bestrijken, van requirements en modellering via ontwikkeling tot beheer in productie: Data Modeling & Requirements, Data Development en Data Operations.
Deze indeling helpt om in één oogopslag te bepalen waar een vraagstuk thuishoort: bij de sturing, bij de ondersteuning of in de dagelijkse dataverwerking.
Wat het Deltiq Framework toevoegt
De toegevoegde waarde van het Deltiq Framework zit in vier aspecten.
Pragmatische afbakening: minder ruis, meer focus
Waar DAMA soms disciplines apart benoemt die in de praktijk sterk overlappen, kiest het Deltiq Framework voor bundeling. Zo zijn Master- en Reference Data Management, BI & Data Warehousing en Content/Record Management niet als losse disciplines opgenomen, omdat de onderliggende activiteiten al terugkomen in de lifecycle-disciplines Data Modeling & Requirements, Data Development en Data Operations.
Dat voorkomt discussies over grenzen en eigenaarschap en helpt je sneller tot een werkbare inrichting te komen.
Disciplines vertaald naar concrete aspecten
DAMA beschrijft wát er allemaal bij Data Management hoort. Het Deltiq Framework maakt het concreter door per discipline te benoemen welke zichtbare resultaten, processen en activiteiten (“aspecten”) je minimaal nodig hebt.
Dat helpt teams om niet in abstracties te blijven hangen, maar op een pragmatische manier te bepalen wat er al is, wat nog ontbreekt en wat prioriteit heeft.
Ontworpen als praatplaat, niet als keurslijf
Het Framework is nadrukkelijk bedoeld om het gesprek te voeren. Niet om alle vakjes af te vinken. Daarmee sluit het aan op de realiteit dat Data Management groei en verandering vraagt, in stappen en over meerdere jaren.
Je gebruikt het Framework om keuzes te maken, en vooral niet om blindelings een checklist af te werken.
“Follow the data”: link met de fysieke werkelijkheid
Een typisch Deltiq-principe is: Follow the data. Goed beleid, modellen en definities zijn alleen waardevol als je ze terugziet in hoe data écht wordt vastgelegd, gedeeld en gebruikt in systemen, platformen en processen. Daarmee vormt het Framework expliciet de brug tussen governance en beleid enerzijds en de dagelijkse gegevensverwerking anderzijds.
DAMA versus het Deltiq Data Management Framework
DAMA en het Deltiq Framework zijn geen concurrenten, maar vullen elkaar aan. DAMA levert de volledige kennisbasis, het Deltiq Framework maakt die praktisch toepasbaar. De belangrijkste verschillen op een rij:
| Aspect | DAMA-DMBoK | Deltiq Data Management Framework |
|---|---|---|
| Doel | Volledige body of knowledge | Praktische quick reference |
| Omvang | Circa 600 pagina's | Eén plaat met een beknopte toelichting van enkele pagina's: negen disciplines, ruim 70 aspecten |
| Vorm | Naslagwerk | Praatplaat en werkvorm |
| Structuur | Knowledge areas (wiel) | Negen disciplines in drie categorieën |
| Insteek | Beschrijft vooral het "wat" | Vertaalt naar het "hoe" en "waar te beginnen" |
| Gebruik | Referentie voor volledigheid | Overzicht, keuzes en prioritering |
| Positionering | Internationale standaard | Gebaseerd op DAMA-DMBoK en het DMM, aangevuld met praktijkervaring |
Hoe je het Framework inzet
De kernboodschap
- De huidige situatie op het gebied van Data Management snel in kaart te brengen.
- Aan management en anderen uit te leggen wat goed databeheer allemaal omvat.
- Een fit-gap analyse te doen: wat ontbreekt er, waar zit overlap, waar zijn inconsistenties?
- Een roadmap op te stellen en daarbij prioriteiten te bepalen op basis van de datastrategie en use-cases.
- De volwassenheid te meten zonder zware DMM-trajecten.
Zo hou je DAMA dichtbij als referentie, maar organiseer je het werk met een instrument dat wél behapbaar is. Zelf passen we het Framework onder andere toe bij het Masterplan Data Management, een in de praktijk bewezen methodiek om een organisatie-specifieke start te maken met de implementatie van Data Management. Of het nu gaat om de overheid of de private sector. Ook vormt het de basis voor het Deltiq Data Management Maturity Assessment.
Data Management is geen project maar een bedrijfsfunctie. DAMA beschrijft het “wat” van die functie uitstekend, maar is in opzet te omvangrijk en te abstract om er direct op een pragmatische manier mee te kunnen werken. Het Deltiq Data Management Framework bouwt voort op DAMA, maar maakt het toepasbaar: compacter, concreter en gericht op keuzes en realisatie.
Of, zoals we het zelf ook wel noemen: DAMA Light – met dezelfde inhoudelijke basis, maar pragmatisch en veel sneller inzetbaar in de praktijk.
Over de auteur
Wouter van Aerle is Principal Consultant en Managing Partner bij Deltiq en werkt met publieke en private organisaties aan het inrichten en verbeteren van de data managementfunctie. Hij is ontwikkelaar van het Deltiq Data Management Framework.
Veelgestelde vragen over het Deltiq Data Management Framework
Wat is een data management framework?
Een data management framework is een gestructureerd overzicht van alle disciplines, processen en activiteiten die nodig zijn om data binnen een organisatie beheersbaar en betrouwbaar te maken. Het helpt organisaties bepalen waar ze staan, wat er ontbreekt en welke stappen prioriteit hebben.
Wat is het Deltiq Data Management Framework?
Het Deltiq Data Management Framework is een compact referentiekader dat de DAMA Data Management Body of Knowledge (DAMA-DMBoK) vertaalt naar negen disciplines en ruim 70 concrete aspecten, geordend in drie categorieën: Foundation & Oversight, Supporting & Enabling en Lifecycle. Het maakt het hele vakgebied in één keer behapbaar en is bedoeld als praatplaat en werkvorm.
Wat is het verschil tussen DAMA en het Deltiq Framework?
DAMA-DMBoK beschrijft het vakgebied volledig, maar is met circa 600 pagina's in de praktijk lastig hanteerbaar. Het Deltiq Framework behoudt dezelfde brede scope, maar vat die samen op één plaat met een beknopte toelichting van enkele pagina's. Zo krijg je sneller overzicht en kun je gerichter handelen. DAMA is de kennisbasis, het Deltiq Framework de werkvorm.
Uit hoeveel disciplines bestaat het Deltiq Data Management Framework?
Het framework onderscheidt negen disciplines, verdeeld over drie categorieën. Foundation & Oversight omvat Data Governance, Data Architecture en Metadata Management. Supporting & Enabling omvat Data Technology, Data Quality Management en Data Security, Ethics, Privacy & Compliance. Lifecycle omvat Data Modeling & Requirements, Data Development en Data Operations.
Vervangt het Deltiq Framework DAMA?
Nee. Het Deltiq Framework is niet bedoeld om DAMA te vervangen, maar om het toepasbaar te maken. DAMA-DMBoK en het Data Management Maturity Model (DMM) zijn juist belangrijke referenties waarop het framework is gebaseerd, aangevuld met de praktijkervaring van Deltiq.
Voor wie is het framework bedoeld?
Het framework is bedoeld voor iedereen die data management wil inrichten of verbeteren: CDO's, data managers, IT-managers en bestuurders. Het helpt zowel om aan het management uit te leggen wat goed databeheer omvat, als om binnen data teams gericht keuzes te maken.
Hoe zet je het framework in de praktijk in?
Je gebruikt het framework om de huidige situatie snel in kaart te brengen, een fit-gap analyse te doen, een roadmap op te stellen op basis van datastrategie en use-cases, en de volwassenheid te meten zonder zware DMM-trajecten. Deltiq past het framework onder andere toe bij het Masterplan Data Management en het Data Management Maturity Assessment.
Klaar om grip te krijgen op je data?
Met het Deltiq Data Management Framework zie je in één oogopslag waar je organisatie staat en welke stappen nu het meeste opleveren. Met onze Masterplan-aanpak helpen we je om DAMA praktisch te vertalen naar een werkbare Roadmap die aansluit op jouw datastrategie en use-cases.
Binnen twee weken heb je een helder startpunt, prioriteitenlijst en routekaart voor het verbeteren van data management als organisatiefunctie.